Vefráðstefna um hlutverk vefstjórans

Þetta var hin sæmilegasta ráðstefna í gær - Sátt og samstarf hjá SKÝ. Gaman að sjá bæði bókasafnsfræðinga og bókasafnsfræðinema þar :o)

Fókusinn var hlutverk vefstjórans, verkefnistjórn og mælingar á árangri.

Tækni
- við lítum á hana í dag sem skapandi verkfæri en ekki lengur eingöngu sem samskiptatól

Einstaklingshyggja
- fóllk vill láta koma fram við sig sem einstaklinga þótt það þrífist í samfélögum á netinu. Vill t.a.m. finna sjálft það sem það leitar að - leit og leiðarkerfi kýrskýrt. Simmi hjá Icelandair líkti vefnum við bar - fólk vill annað hvort stutt kynni eða stofna til langtímasambands

Vefurinn:
- valdi ekki valkvíða - ekki of mikið í boði
- sé persónulegur - tali við mig
- sendi mig ekki á villigötur - í botnlanga

Rætt var um:
- þörf þess að mennta vefstjóra sérstaklega - ekkert sérhæft nám í boði í dag - skorað á skólana
- of litla áherslu á vefmál í fyrirtækjum og stofnunum og þar með hættuna á að vefstjórar brenni út
- of mikið álag og of lítill tími fyrir vefmálin (28% stofnana eru með sérstakan starfsmann í vefmálum og þótti það sjokkerandi tala (Sjá skýrsluna: Hvað er spunnið í opinbera vefi?))
- mikilvægi þess að allir átti sig á að þetta er stærðarinnar fjárfesting sem við höldum utan um og þarf því að gera allt vel

Vefstjórinn má taka sig saman í andlitinu
- Meiri agi - Meiri forvinna og skipulagning í stórum sem smáum verkefnum
- Meiri mælingar til að mæla ROI
- Þarf að þekkja tæknilega umhverfið vel

Vandamálin hjá IT birgjunum
- Segja ekki alltaf satt um stöðuna - taka á sig of mörg verkefni og segja mögulegt að gera hlut
- Þurfa að gera meiri kröfur til okkar um forvinnu

Í vefmál þarf:
- textasmið
- ritstjóra
- markaraðsmann
- tæknigúru
- sérfræðing í innri ferlum
- árangursmatsmann
- sölumann
- einhvern sem skilur notendur
- þróunarstjóra
- hugsjónamann með framtíðarsýn
- einhvern sem safnar hugmyndum frá samstarfsfólki
- einhvern sem hefur góðan aðgang að stjórnendum
- eftirlitsmann
- gagnrýnanda

Þessi síðasta upptalning er af glærum Áslaugar hjá Sjá.

Vefumsjónarkerfi

Það skiptir öllu að vera með gott vefumsjónarkerfi. Ég hef skoðað tvö ný kerfi undanfarið, já ný fyrir mér. Ég hef unnið með LiSA frá Innn í um fjögur ár, þar af .net undanfarið ár. Ég sá Soloweb um daginn en það er notað af HÍ og Landsbókasafni. Í dag fékk ég svo að líta í annað sinn á Vyre kerfið sem TM Software selja. Vyre kerfið er portal kerfi og er hægt að nýta portlettur frá öðrum í því. Spennandi kostur.
Er á leið á vefráðstefnu á morgun á vegum SKÝ þar sem umfjöllunarefnið verður meðal annars tilvistarkreppa vefstjóra og verkefnistjórnun. Svo er önnur spennandi ráðstefna í nóvember Reykjavík Internet Marketing Conference & Expo.

Ættu bókasafnsfræðingar að nota Ask.com í stað Google?

Hvernig er þetta með okkur og Google? Ég neyðist til að viðurkenna að ég hef verið frekar "húkkt" á Google en upp á síðkastið hef ég reyndar æ oftar smellt mér yfir á www.exalead.com þegar Google stendur ekki undir væntingum. Getur oft komið sér vel að sjá snapshot af viðkomandi vefsíðu eins og exalead býður uppá. Librarian In Black ræðir þetta Google æði á blogginu sínu undir titlinum "Ten Reasons Librarians Should Use Ask.com Instead of Google" og dæmi hver fyrir sig.

Blogger beta, Browzar og Flock

Færði mig yfir í Blogger Beta - hafði þau áhrif að íslenskur texti hægra megin á síðunni leit út eins og óþekkt tákn-tungumál! Ekki mikið mál að laga - sem betur fer hafði þessi flutningur ekki áhrif á textann í færslunum.

Búin að ná mér í Browzar www.browzar.com - einka vafrann sem geymir ekki leitartexta og vefslóðir... Sé mig nota þetta þegar ég leita einhvers sem ég vil ekki að aðrir sem nota sömu tölvu geti séð. Kemur í ljós hvort þessi vafri er ótryggari en aðrir en ég tek áhættuna.

Flock www.flock.com er einnig valkostur sem vert er að skoða betur. Auðveldar meðhöndlun mynda á vefsíðum. Er í Beta 0.7 eins og Blogger. Spennandi að sjá hvað verður.

Að meta gæði vefsíðna

Internet detective - "note to self" nota hann fyrir verkefni þegar nemendur æfa sig í mati gæða vefsíðna. Ansi sniðugur vefur.
Fróðleikur og verkefni til að æfa sig í að meta trúverðugleika og gæði: http://www.vts.intute.ac.uk/detective/

Tólastika til að skoða aðgengi vefsíðna

Það er til stórsniðug tólastika fyrir þá sem hafa áhuga á aðgengi vefsíðna. Hún er ókeypis á vefnum og fæst á http://www.visionaustralia.org.au/info.aspx?page=614
Eini gallinn sem ég sé er að ýmsir möguleikar virka ekki til skoðunar á vefsíðum sem ekki eru á netinu (eru enn á vélinni hjá mér).

Fékk karlinn til mín í gærkvöldi - voða notalegt. Nú er þessi dagur hálfnaður - CSS advanced námskeiðið hálfnað. Á miðvikudag fannst mér ég lítið læra nýtt - það var usability námskeiðið. Í gær var fullt af nýjum fróðleik og fyrir hádegi finnst mér ég vera dálitið úti á túni en samt ekki vitlausari en hinir 11 sem eru hér ;o). Hef samt ekki dregist afturúr þótt námskeiðið sé mikið til verklegt.

Accessibility - Aðgengismálin í dag

• Tell me and I will forget
• Show me and I will rembember
• Involve me and I will understand

Thetta eru kjorord Happy Computers sem halda alls kyns tolvunamskeid og hysa namskeid Webcredible fyrirtaekisins i London. Otrulega mikid til i thessu - thad syjast allt mikid betur inn thegar nemendur taka thatt i thvi sem fram fer - muna thad Kristin.

I dag er adgengisnamskeidid haldid og er frabaert. Svo mikil thorf a svona namskeidum heima. Vidmotsmalin voru frekar yfirbordskennd i gaer fyrir tha sem thekkja eitthvad til - nokkurs konar "crash course".

Trenton Moss kennir thetta namskeid og hann deilir eins og fleiri a nyju utgafu Accessibility Guidelines fra W3C http://www.w3.org/WAI/ Um ad gera ad kynna ser thetta vel og mynda ser skodun.

Er buin ad vera ad skoda sidu sem a ad vera vottud skv. AA en betur ma ef duga skal.

Webcredible - usability/viðmótsprófanir, námskeið

Hef aldrei sest a rosotta klosettsetu fyrr :o) Happy Computers er skemmtilegt fyrirtaeki stadsett rett hja Aldgate East lestarstodinni i London. Tar eru namskeid Webcredible haldin - takk Sigrun fyrir ad benda mer a thetta.

Usability (vidmot) namskeidid lofar godu - svolitid fyrir byrjendur en samt ekki svo ad ekkert se a thvi ad graeda jafnvel fyrir hadegi. Thad kemur lika vel ut ad vera nybuin ad lata framkvaema notendaprofandir a vefnum og fara svo a namskeid. Tynast til punktar til vidbotar vid tad sem kom fram vid profanir. Til daemis hafdi enginn ord a tvi i profunum ad heimsottir tenglar skiptu ekki um lit - hlutur sem audvitad a ad vera i lagi en er ekki. Folk var kannski of djupt sokkid i verkefnin sin. Synir bara ad thad er ekki nog ad profa bara med notendum, thu verdur ad lesa ther lika til til ad vita ut a hvad thetta gengur allt saman. Gott ad hafa thad i huga.

Adgengisnamskeid a morgun og svo CSS advanced a fostudag. Hlakka til.

Metadata - lýsigögn

Á meðan maður heyrir með öðru eyranu hversu óþarft sé að skrá lýsigögn á vefsíðuna sína eru aðrir sem segja, aðeins meira sannfærandi, að það sé alveg nauðsynlegt og ýmsar ástæður sem liggi að baki. Malcolm Moffat leggur áherslu á alla portalana, leitarvélarnar og efnisvakana sem tína upp lýsigögnin okkar til að gera vefsíðurnar okkar aðgengilegri.

Malcolm Moffat skrifar á netinu: Marketing' with Metadata - How Metadata Can Increase Exposure and Visibility of Online Content Útgáfa 1.0 er frá mars 2006.

Sveinn Ólafsson, umsjónarmaður hvar.is hefur verið virkur talsmaður lýsigagna, haldið námskeið og skrifað greinar. Hann hélt til dæmis námskeið í Þjóðarbókhlöðu 21. febrúar 2006 sem var vel sótt. http://www.hi.is/~sveinn/lysigagnakennsla.htm

Aðgengismál - fróðleiksþorstinn

Var að leita að námskeiðum um aðgengismál og fann ýmislegt með hjálp góðra manna og kvenna:

Headstar Events - halda árlega e-Access ráðstefnu http://www.headstar-events.com/
City University London - allstkonar erindi http://www.city.ac.uk/whatson/diary.html
Usability Week - hin klassíska með Jakob Nielsen http://www.nngroup.com/events/london/agenda.html
UsabilityNews.com - Ýmislegt í gangi hér http://www.usabilitynews.com/default.asp?c=3
WebCredible - Usability, accessibility, css og fleira http://www.webcredible.co.uk/services/training.shtml - á leið þangað í júní og rapporta um það þegar ég kem heim :o)

Vottun um aðgengi fyrir fatlaða

Að fylgja vef í vottun á aðgengi fyrir fatlaða er eitt af þeim verkum sem ég er hvað stoltust af - kinnroðalaust. Ég er viss um að það er tvennt sem hefur orðið til þess að ég hef lagt svo mikla áherslu á aðgengismálum á vefnum. Annað er það að ég átti heyrnardaufa vinkonu þegar ég var stelpa í Garðabænum og svo hitt að þegar ég var í bókasafnsfræðinni tók ég kúrs hjá henni Helgu Ólafs á Blindrabókasafninu um þjónustu bókasafna við fatlaða. Lét eins og smástelpa í tímum en drakk í mig allan þann fróðleik sem hún hafði að miðla.

Sjá ehf. www.sja.is
WAI www.w3.org/wai
Aðgengireglur W3C - Útdrættir á íslensku um helstu reglurnar

Háskólastúdentar nýta ekki dýra gagnagrunna - vilja frekar ókeypis upplýsingar á netinu

Greip niður í grein í The Journal of Academic Librarianship Volume 31, Issue 6 , November 2005, Pages 559-566. Greinin nefnist: Faculty Views of Open Web Resource Use by College Students og er eftir Nicholas G. Tomaiuolo. Nicholas komst að því að háskólastúdentar nýta sér oft frekar ókeypis upplýsingar á netinu í stað þess að leita í rándýrum gagnagrunnum sem bókasafn viðkomandi skóla hefur lagt mikið á sig að kaupa aðgang að.

"College students continue to use open Web resources extensively; open Web resources are often relied on even though faculty report that most of the information located is not authoritative or credible, but acceptable." "...while libraries with limited budgets spend considerable sums to offer databases, the results of this survey show that these resources are underused."

Ekki er ég neitt sérstaklega undrandi yfir þessu. Hin djúpi vefur liggur of djúpt fyrir þessa nemendur.

"In a larger context student reliance on open Web resources has a broad significance as to whether students can recognize and use quality information. "

Sumir hafa gengið svo langt að segja:

"...students’ indiscriminate use of sources might be likened to academic promiscuity, a kind of textual sleeping around among whatever attractive sources can be easily picked up in chatrooms, databases, or stacks. " (Computers and Composition Volume 17, Issue 3 , December 2000, Pages 309-328. Investigating the practices of student researchers: patterns of use and criteria for use of internet and library sources, by Vicki Tolar Burton and Scott A. Chadwick.)

Nemendur þurfa að læra að meta gæði upplýsinga á netinu.

Varðveisla vefsíðna

Í nýjasta hefti Library & Information Science Research, Vol.26(2), bls. 162-176 er athyglisverð grein um könnun á Internet Archive þar sem varpað er ljósi á umfang safnsins. Internet Archive safnar vefsíðum um allan heim og hægt er að skoða þær í Waybackmachine.
Í greininni segir að ekki sé jafnræði milli landa hvað söfnunina varðar, hvort sem það sé viljandi gert eða ekki.
"The unbalanced representation of different countries in the Internet Archive, although not intentional, remains a problem in providing an effective historical archive of the Web. It is reassuring, however, that the archive does not seem to have bias against indexing of non-ASCII pages, although it seems likely from the discussion that poorer countries generally will be underrepresented. If the archive truly wants to be a mirror of Web history, measures need to be taken to correct the imbalance that currently exists. However, this may not be a practical possibility since sites can only really be found in large numbers by following links, unless domain name allocating organizations would be willing to give lists of used names to the archive."
"The discovery that the only serious resource for large quantities of historical Web data is flawed is a setback for Web research."
Ég gerði smá próf á safninu, fletti upp á vefslóð Fasteignamats ríkisins á Íslandi www.fmr.is, Alt om Köbenhavn í Danmörku aok.dk og svo Special Libraries Association í Bandaríkjunum, www.sla.org. Til að athuga með dekkun á vefsetrum fátækari ríkja skoðaði ég Ethiopian Telecommunications Corp. http://www.telecom.net.et og það virtist koma mjög svipað út. Athyglisvert þótti mér að það er eiginlega ekkert til í safninu yfir allar þessar síður frá því í febrúar á síðasta ári!
Það verður athyglisvert að fylgjast með þróun í þessum málum hér á landi en skv. 8. gr. laga nr. 2002 um skylduskil til safna ber þeim "sem birtir verk á rafrænu formi á almennu tölvuneti skal veita móttökusafni aðgang að verkinu." "Afhendingarskyldu telst fullnægt sé móttökusafni gert kleift að taka til sín eintak af verkinu. " Í lögunum er kveðið á um að Landsbókasafn skuli varðveita vefsíðurnar og á vef safnsins kemur fram að gefnar verði út leiðbeiningar um hvernig söfnun og afhending muni fara fram. Þorsteinn Hallgrímsson skrifaði áhugaverða grein um þetta efni í 28. árgang Bókasafnsins. Þar greinir hann frá helstu atriðum sem varða varðveislu vefsíðna og aðgang að þeim söfnum.

Viðmótsprófanir

Er að skrifa grein fyrir Bókasafnið þar sem ég tek saman helstu niðurstöður MAIM (Master of Information Management) ritgerðarinnar minnar við Háskólann í Brighton. Ég skrifaði um viðmótsprófanir á vefsetrum fjögurra háskóla á Íslandi, HÍ, HR, Kennó og HA. Niðurstöðurnar komu ekki á óvart - vefur HR stóð uppúr. Vefsetrin hafa öll við mismunandi vandamál að eiga en stærst voru notkun s.k. terminology sem er þýtt í Orðabankanum sem fagorð eða íðorð, ósamræmi í útliti og leiðarkerfi, misræmi í upplýsingagjöf, notkun ramma og hvað þá notkun ramma innan ramma sem er agalegt.
Ég verð að viðurkenna að nytsemisfræði (usability) Jakob Nielsen heilla mig nokkuð þótt ég sé ekki alveg heilaþvegin - játa fúslega að hann gengur of langt á stundum. Það var alveg frábært að fá að sjá hann og heyra á Online ráðstefnunni í London í vetur. Hvað þá Louis Rosenfeld sem skrifaði (ásamt Peter Morville) Information Architecture for the World Wide Web. Sakar ekki að hann er eitthvað fyrir augað líka - kannski var það bara því hann minnti mig á Nonna :o)

Blogg í bókasöfnum og fyrirtækjum

Las í dag góða dóma um bókina hennar Anne Clyde: "Weblogs and libraries" m.a. eftir Phil Bradley í Free Pint og Roddy MacLeod í Internet Resources Newsletter þar sem segir m.a. "Weblogs and libraries is essential reading for those in the library and information world who seek or use online information. Bravo to Chandos for publishing this book, and to Laurel Clyde for writing such a helpful work." Bókin er t.d. til á Amazon. Ég hlakka til að lesa þessa bók en fyrirlestrar Anne á Online ráðstefnunni í London nú um síðustu mánaðarmót nóv/des var mjög upplýsandi um blogg. Hún fjallaði þar bæði um blogg í bókasöfnum og fyrirtækjum (enterprise eða corporate blogging).
Til hvers ættu bókasöfn að blogga? Til þess að upplýsa viðskiptavini sína um nýjungar í þjónustunni, nýútkomnar bækur sem skráðar hafa verið á safnið, uppákomur og annað slíkt. Sölupunktar eru t.d. markaðssetning, samskipti, dreifileið þjónustu til viðskiptavina og fréttabréf.
Ég sé blogg nýtast fyrirtækjum m.a. sem tól í verkefnastjórnun, sérstaklega þá á innri vefjum fyrirtækja. Sérstakur kafli um blogg þyrfti þá að vera í upplýsingastefnu fyrirtækisins þar sem tæpt væri meðal annars á siðareglum, bloggi starfsmanna utan fyrirtækisins og þess háttar.